Co dzieje się z energią na styku mózgu i umysłu? Hipoteza przekształcania się energii mózgowej w mentalną

Współczesna fizyka przestała kojarzyć materię z „rzeczą” lub substancją, a cząstki elementarne ujmuje jako „pakunki energii”. Mówiąc innymi słowy, współczesna fizyka przyjmuje, że rzeczywistość fizyczna (czy materia) to będąca w nieustannym ruchu i nieustannie się przekształcająca energia. Tak więc problem psychofizyczny jest w istocie pytaniem o to co dzieje się z energią na styku mózgu i umysłu? Poniżej postaram się odpowiedzieć na to pytanie.

HIPOTEZA PRZEKSZTAŁCANIA SIĘ ENERGII MÓZGOWEJ W MENTALNĄ

Energia dociera do mózgu człowieka z dwóch źródeł, tj.:

1) z układu trawiennego, bowiem mózg, jak wszystkie inne organy ciała, wykonuje swą pracę dzięki energii pochodzącej z pożywienia. Ludzki mózg jest przy tym organem bardzo energochłonnym, szacuje się że zużywa ok. 20 % dziennego zapotrzebowania organizmu na energię, mimo iż stanowi tylko ok. 2 % masy ciała (Dunbar, 1998).

2) ze zmysłów, które odbierają i przekształcają 3 formy energii (Kalat, 2006), tj.

  • energię mechaniczną, która jest odbierana przez zmysł słuchu, równowagi oraz czucia somatycznego (dotyk, zimno, ciepło, ból, swędzenie, łaskotanie, położenie i ruch stawów)
  • energię chemiczną, która jest odbierana przez zmysł smaku i węchu
  • energię świetlną (fale elektromagnetyczne), która jest odbierana przez wzrok.

Co dzieje się z energią, zarówno tą pochodzącą z układu trawiennego, jak i ze zmysłów, na styku mózgu i umysłu?

W odpowiedzi na powyższe pytanie stawiam hipotezę: na styku mózgu i umysłu energia mózgowa przekształcana jest w energię mentalną (i vice versa, tj. energia mentalna w mózgową). Zdaję sobie sprawę, że jest to śmiała hipoteza, sądzę jednak, że przemawia za nią:

1) przede wszystkim jedno z podstawowych praw fizyki, tj. zasada zachowania energii, która stanowi, że energii nie można stworzyć ani zniszczyć, energia może się tylko przekształcać

2) a ponadto lawinowo rosnąca liczba badań, które wskazują, że metabolizm mózgowy ma istotne znaczenie dla przebiegu procesów psychicznych (np. Fidelman, 1993;  Gailliot i in., 2007)

3) oraz niemożność wyjaśnienia funkcjonowania umysłu bez terminów takich jak „siła”, czy „energia mentalna” (np. Baumeister, 2004; Kahneman, 1973).

WALENCJA JAKO ENERGIA MENTALNA

Hipoteza, że energia mózgowa jest przekształcana w energię mentalną rodzi co najmniej dwa pytania: po pierwsze: jak to przekształcenie się dokonuje?, a po drugie: w energię mentalną, czyli w co?, innymi słowy, co w umyśle jest energią mentalną? Pierwsze z tych pytań muszę tu pozostawić bez odpowiedzi, co do drugiego – pozwolę sobie wysunąć pewne przypuszczenia.

Otóż, istnieje chyba powszechna zgoda co do tego, że funkcją umysłu jest rozpoznawanie znaczenia bodźców dla organizmu i generowanie adekwatnych do tego rozpoznania reakcji, a jeśli tak to w umyśle nie może występować ani czysty opis, ani czysta ewaluacja (wartościowanie). Czysty opis – bo każde spostrzeżenie, każda myśl etc. podlega wartościowaniu ze względu na swoje znaczenie dla organizmu, a czysta ewaluacja –   bo przecież musi ona dotyczyć czegoś. Przeciwnie, każdy obiekt mentalny jest złożeniem tych dwóch podstawowych elementów, tj. opisu (deskrypcji) i wartości (walencji), choć zapewne w różnych proporcjach.

I – jak przypuszczam – właśnie ta walencja jest „mentalną energią”! Przy czym tak jak fizyka właściwie nie potrafi zdefiniować energii, tak trudno jest zdefiniować walencję, ale tak jak energia powoduje ruch w świecie fizycznym, tak walencja wprawia w ruch procesy psychiczne. I tak jak w świecie fizycznym istnieją  różne formy energii, które się wzajemnie w siebie przekształcają, tak i w umyśle istnieją różne formy walencji, które się wzajemnie w siebie przekształcają. 

A do podstawowych form walencji można zaliczyć:

1) walencję semantyczną, którą można porównać do energii mechanicznej, bo tak jak energia mechaniczna stanowi własność ciała materialnego umożliwiającą mu wykonanie pracy, tak walencja semantyczna stanowi własność obiektu umysłowego, pozwalającą mu na wykonanie pracy mentalnej (tj. nadania znaczenia)
2) walencję wewnętrzną (afektywną), którą można porównać do energii wewnętrznej, bowiem tak jak energia wewnętrzna decyduje o temperaturze danego obiektu i jest przenoszona między ciałami w postaci ciepła, tak walencja wewnętrzna decyduje o afekcie danego obiektu mentalnego i w postaci afektu jest przenoszona między obiektami mentalnymi
3) uwagę (walencję czuwania) (por. Kahneman, 1973), którą można porównać do pola elektromagnetycznego, bowiem tak jak pole elektromagnetyczne stanowi autonomiczny „byt fizyczny”, tak uwaga nie jest własnością obiektów umysłowych, ale stanowi autonomiczny „byt mentalny”.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Artyuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *